Opgericht om te bewaren wat blijft
Cercle des Plus Anciens Restaurants du Monde
Een kring van eet- en drinkgelegenheden die al generaties lang hun deuren openen. Plekken waar de tapkraan, de tafels en de verhalen ouder zijn dan iedereen die er vandaag aanschuift.
Bekijk de ledenOver de Cercle
De Cercle des Plus Anciens Restaurants du Monde verbindt restaurants, cafés en bierhandels met een lange, ononderbroken geschiedenis. Elk lid draagt het ronde schild met bord en bestek: een teken dat hier al eeuwen wordt gegeten, gedronken en gesproken.
Wat de leden delen is geen menukaart, maar een houding: gastvrijheid als traditie, en een pand dat de stad om zich heen heeft zien veranderen. De Cercle wil die plekken zichtbaar maken en hun verhaal doorgeven.
Waar het begon
Een initiatief van de Vrienden van Bierhandel De Pijp
De Cercle des Plus Anciens Restaurants du Monde is opgericht door de Vrienden van Bierhandel De Pijp, aan de Gaffelstraat 90 in Rotterdam. Vanuit de lange tafels van het oudste restaurant van hun stad zoeken zij de zaken op die net zo lang meegaan.
Bierhandel De Pijp
Wie de verweerde houten deur in een zijstraat van de Nieuwe Binnenweg opent, belandt in een andere wereld. Eigen tafels zijn er niet: je schuift aan bij lange houten tafels, naast wie er toevallig zit. Een menukaart ontbreekt; de gerechten staan met krijt op schoolborden, en de open keuken staat midden in de zaak. Op zo'n 70 vierkante meter is plaats voor 68 gasten.
De zaak noemt zichzelf een etablissement voor ordentelijk, noodzakelijk en vooral ook nuttig maatschappelijk verkeer. Decennialang stond ze in het telefoonboek gewoon als "de bierhandel". Er zijn drie boeken over De Pijp verschenen; de eerste twee bij het 90- en het 100-jarig bestaan, in 1988 en 1998.
De Pijp heeft van oudsher sterke banden met studenten. Rotterdamse jongeren die in Utrecht studeerden kwamen er al vóór de oorlog, en het Utrechtse gezelschap Roterodamum installeert er elk jaar zijn nieuwe leden. Toen de bezetter in 1941 het Rotterdamsch Studenten Corps verbood, week de vereniging uit naar De Pijp. Elk jaar op 4 mei worden daar de gesneuvelde studenten herdacht.
Waarom "De Pijp"?
Er doen drie verklaringen de ronde: een pijp was destijds een inhoudsmaat voor bierflesjes; de zaak was lang en smal met een knik achterin, in de vorm van een pijp; en zulke smalle panden heetten in de volksmond pijpela.
- 1898
G.J. Spruyt opent aan de Geldersekade een bierhandel, tevens agentschap en bottelarij van Heineken. Binnenschepen leveren de vaten aan; in zijn eigen zaak schenkt hij ook zelf.
- jaren '30
Jan van der Valk, ooit begonnen als tappersknecht, neemt de zaak over. Schippers halen er voor vertrek een emmer bier, studenten ontdekken dat een emmer goedkoper is dan een glas.
- 1940
Het bombardement van 14 mei maakt een einde aan de Geldersekade. Van der Valk en zijn zoon Cor huren een leegstaande fietsenstalling in de Gaffelstraat en halen de bruikbare tafels en stoelen uit het puin.
- na 1945
De Pijp bloeit op onder Cor van der Valk.
- 1982
Rob van der Wel en John Mook nemen het restaurant over.
- 2012
Jilles van Werkhoven wordt eigenaar.
- 2026
Morris van Dijk neemt het stokje over en wordt de nieuwe eigenaar. Aan de lange tafels begint een nieuw hoofdstuk, in hetzelfde huis en met dezelfde gastvrijheid.
Bronnen: bierhandeldepijp.nl, Wikisage, De Oud-Rotterdammer.
De leden
Op volgorde van oprichting.
-
1750
De Rooden Hoed
Antwerpen · België
Grand café aan de voet van de kathedraal, in het historische centrum van Antwerpen. Het geldt als het oudste restaurant van de stad. Bekijk het bezoek.
-
1814
Café L'Espérance
Leiden · Nederland
Authentiek bruin café in de Kaiserstraat, vlak bij de universiteit. Een van de oudste cafés van Leiden, met een lange traditie van studenten en koninklijke gasten.
-
1898
Bierhandel De Pijp
Rotterdam · Nederland
Het oudste restaurant van Rotterdam, sinds 1940 aan de Gaffelstraat 90. Begonnen aan de Geldersekade, na het bombardement herrezen in een oude fietsenstalling. Thuisbasis van de Vrienden die de Cercle oprichtten. Lees het verhaal.
-
1954
Woo Ping
Leiden · Nederland
Het oudste Chinese restaurant van Leiden, sinds 1954 in de Diefsteeg in de oude binnenstad. Een familiebedrijf, inmiddels in handen van de derde generatie, met een keuken die Chinees en Indisch samenbrengt. Bekijk het bezoek.
Fotoverslag ·
Op bezoek in Leiden
Op 29 oktober 2026 trokken de Vrienden van Bierhandel De Pijp uit de Gaffelstraat in Rotterdam naar Leiden voor een bezoek aan twee zaken: Café L'Espérance en Woo Ping, het oudste Chinese restaurant van de stad.
-
Om half zeven staat de tafel klaar in Café L'Espérance.
-
Het schild wordt overhandigd, met het hele gezelschap als getuige.
-
Met vereende krachten gaat het schild aan de wand.
-
Zijn plek: tussen de oude foto's van L'Espérance.
-
Ook bij Woo Ping hangt het schild inmiddels aan de muur.
Fotoverslag ·
Op bezoek in Antwerpen
Op 25 april 2024 reisden de Vrienden van Bierhandel De Pijp met de touringcar van Rotterdam naar Antwerpen. Bij De Rooden Hoed, dat als het oudste restaurant van de stad geldt, kreeg het schild van de Cercle zijn plek aan de muur.
-
Vanuit Rotterdam met de touringcar: De Pijp gaat op reis.
-
De Rooden Hoed, in de schaduw van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal.
-
Het schild wordt overhandigd aan De Rooden Hoed.
-
Vakwerk: eerst een flinke streep kit.
-
Dan aan de muur, naast La Chouffe. Duim omhoog!
-
Nog even goed aandrukken: dit schild gaat nergens meer heen.
Het schild
Elk lid hangt het ronde emaille schild aan de wand: een wit bord met vork en mes, omringd door de naam van de Cercle in wijnrode letters, met in het midden de naam van het huis.
Het ontwerp is bewust eenvoudig gehouden. Bord en bestek staan voor wat al die eeuwen hetzelfde bleef: een gedekte tafel en iemand die je welkom heet.